İSLAM SÜSLEMESİNDE GEOMETRİK SÜSLEME

İslam sanatında geometrik süslemenin önem kazanmasında dinin getirdiği resim yasağı önemli rol oynamıştır. Resim, özellikle insan figürünün yasak olduğu için başka süsleme türlerine önem verilmiştir. Bu yüzden örneğin yazı önemli bir sanat dalı halini almıştır. Çeşitli bitkisel süslemeler, stilize çiçekler, rumiler alternatif olarak kullanılmıştır. Geometrik süsleme de aynı nedenle özel bir önem taşır.

Geometrik bezeme çok çeşitli malzeme ve teknikte kullanılmış olmakla birlikte en yaygın kullanım alanı ağaç işleridir. Kapı, pencere süslemesinde oyma ve kakma olarak rahle, kürsü, minber gibi yerlerde en güzel örneklerini buluruz.

Ağaç işlerinde kündekari tekniğinde örnekler dikkati çeker. Bu teknikte hiç bir yapıştırıcı veya çivi kullanılmaz. Geometrik desene göre hazırlanmış levhalar çıtalar yardımı ile birleştirilir. Levhalar kimi örnekte sedef, fildişi gibi farklı malzemedendir. Kimi örnekte kakma, oyma gibi tekniklerle bezenmişlerdir.

Çinilerde de geometrik desenlere sıkça rastlanır. En güzel örneklerini Bursa’da Muradiye Camii’nin başta mihrap olmak üzere pek çok yerinde görürüz.

Taş süsleme de geometrik desenler bakımından zengindir. Özellikle mermer minberlerde çok güzel geometrik desenleri kabartma ya da kafes şiklinde olma olarak buluruz. Geometrik saş süslemenin en girift örneği Edirne Eski Camii’nin mihrabında bulunmaktadır.